الجماعة الاسلامية في باكستان دراسة في النشاة والدور السياسي 1941-1958

محتوى المقالة الرئيسي

م. م. علاء صالح حسين

الملخص

         الجماعة الإسلامية  جماعة سياسية إسلامية تأسست في لاهور عام 1941 على يد أبو الأعلى أبو الاعلى المودودي  وهو مفكر إسلامي رأى أن الإسلام يوفر أيديولوجية سياسية تتجاوز المسار الديني الصارم، في البداية عارضت الجماعة الإسلامية فكرة تقسيم شبه القارة الهندية ودعت بدلاً من ذلك إلى إقامة دولة إسلامية في جميع أنحاء الهند، دفع استقلال باكستان عام  1947 الجماعة  الاسلامية لان تناضل سلميًا من أجل تحويل باكستان إلى نظام حكم إسلامي ، هدفت حملة الجماعة الاسلامية اساسا لوضع دستور اسلامي وتحولت إلى جماعة ضغط إسلامية لاقامة حكم لدولة إسلامية،ويعود الفضل لها  في إدخال العنصر الإسلامي في التركيبة السياسية والدستورية في باكستان وابقاء قضية الاسلام حية في الحياة السياسية الباكستانية ، برز اسلوب الجماعة وأفكارها وسياساتها فيما يتعلق بالدستور الإسلامي في باكستان من عام 1947 إلى عام 1956.

تفاصيل المقالة

القسم

المقالات

كيفية الاقتباس

الجماعة الاسلامية في باكستان دراسة في النشاة والدور السياسي 1941-1958. (2024). مجلة ابحاث ميسان, 20(40), 158-188. https://jmr.uomisan.edu.iq/index.php/jmr/article/view/260

المراجع

الرسائل والاطاريح الاجنبية

-. Atif Iqbal,Transformative Leadership in Religious Parties: A Comparative Analysis of Ennahda of Tunisia and Jamaat-i-Islami of Pakistan, Unpublished Thesis, International Islamic University Islamabad, 2020

الرسائل الجامعية العربية

سبله طلال ياسين ، محمد علي محمد علي جناح ودوره السياسي في تاسيس دولة باكستان 1904-1947، اطروحة دكتوراه غير منشورة ، كلية الاداب ، جامعة البصرة ، 2011.

زيتون بيغم شمس الدين ،حياة شبير احمد ونقد كتابه فتح الملهم،اطروحة دكتوراه غير منشورة،جامعة البنجاب، كلية العلوم الشرقية ،دت.

صالح حسين الرقب ، ابو الاعلى أبو الاعلى المودودي ومنهاجه في الاصلاح والدعوة، رسالة ماجستير غير منشورة ،كلية الشريعة والدراسات الاسلامية / جامعة أم القرى ،1983.

علاء عباس نعمة الصافي ، محمد ايوب خان ودوره العسكري والسياسي في باكستان حتى عام 1974، اطروحة دكتوراه غير منشورة ، كلية التربية ، جامعة القادسية ، ،2015.

فاروق حسان محمود الخزرجي ، التطورات السياسية الداخلية في باكستان 1947-1971، اطروحة دكتوراه غير منشورة ، كلية التربية ابن رشد، جامعة بغداد

ليلى حسين ياسين ، حزب المؤتمر الهندي الوطني 1919-1930 ، رسالة ماجستير غير منشورة ، كلية الآداب، جامعة البصرة،1983.

وداد سالم محمد شلش النعيم ،العصبة الإسلامية ودورها في نشاة باكستان 1906-1947 ، رسالة ماجستير غير منشورة، كلية الدراسات التاريخية ، جامعة البصرة ، 2010 .

الكتب الاجنبية :

Abdulrashid Moten, Islamic Thought in Contemporary Pakistan: The Legacy of ‘Allāma Mawdūdī,Blackwell Publisher,2006,

Seyed Vali Reza Nasr,The Vanguard of the Islamic Revolution- The Jama‘at - i I slami of Pakistan, The Regents of the University of California,1994

Sheikh Jameil, Islamic Thought and Movement in the Subcontinent: A Study of Sayyid Abu A'la Mawdudi and Sayyid Abul Hasan Ali Nadwi, D.K. Printworld, NewDelhi, 2009

Historical Narrativ of Jamaat e Islami Hind, Volume 1, First Ijtema and Ijtema of Darbhanga , August 1941 to October 1943

Zahid Shahab Ahmed and Rajeshwari Balasubramanian, Extremism in Pakistan and India:The Case of the Jamaat-e-Islami and Shiv Sena, Regional center for strategic Studiies Colombo, First published, Sri Lanka, 2010.

K,K,Aziz, Party Politics in Pakistan1947-1958,National Commison on Historical and Cultureal Research, Islamabad, 1976

Shahid Javed Burki, Historical Dictionary of Pakistan Third Edition, Scarecrow Press, Inc, Toronto, 2006

Husain Haqqani ,Pakistan Between Mosque and Military, Sani H. Panhwar.

S.M IKRAM,Modern Muslim India and the Birth of Pakistan ,part 1,Kashmir Bazar ,Lahore, 1965

Madiha Afzal, Pakistan Under Siege Extremism, Society, and the State, Brookings Institution Press, Washington, 2018

The Riots of 1953The Ahmadi Perspective, Islam International Publications Ltd.

Leonard Binder, Religion and Politics in Pakistan, Beshely: university of California Press,1963

Muhammad Reza Kazimi, Liaquat Ali Khan His Life And Work, Oxford University Press, Pakistan, 2003

الكتب العربية

محمد عمارة ، الصحوة الاسلامية والتحدي الحضاري،ط1، دار الشروق،القاهرة ، 1997.

محمود شاكر ، باكستان ، مؤسسة الرسالة ، بيروت ،1972

اليف الدين الترابي ، ابو الاعلى أبو الاعلى المودودي عصره حياته دعوته مؤلفاته ،ط1، دار القلم ، الكويت ، 1987

مسعود الندوي ،تاريخ الدعوة الاسلامية في الهند ، دار العربية ،بيروت، 1950

عبد الله العقيل، من اعلام الدعوة والحركة الاسلامية المعاصرة،ط7، دار البشير ، ج1، 2008.

صلاح الدين النكدلي ، الجماعة الاسلامية في باكستان نلذة تاريخية ودروس عملية ،ط1، الدار الاسلامية للاعلام ،المانيا، 2009.

محمد رجب البيومي ،النهضة الاسلامية في سير اعلامها المعاصرين ،ط1 ، دار القلم ،بيروت،1995

الكتب باللغة الاوردية

روداد جماعت اسلامی حصہ اول،دوم1941تا1943 ، شعبة تنظيم جماعت اسلامي ،منصور ولاهور ، 2019

المجلات الاجنبية

- Muhammad Shafique and Hamida Fatima, Genesial Conflict and Factionalization: Jama‘at-i-Islami Pakistan 1941-1957, Journal of Historical Studies, Vol. VII. No. I (Jan-Jun 2021.

- Rameez Ahmad Lone, Jamaat-I-Islami: Ideologe, International Journal of Research in Social Sciences, Vol. 8 Issue 5, May2018

- Khalid B. Sayeed,The Jama' at-i-Islami Movement in Pakistan,Pacific Affairs, Vol. 30, No. 1 (Mar., 1957

- Fakhr-ul-Islam and Muhammad Iqbal, Islamizing the Constitution of Pakistan: The Role of Maulana Maudood, Al-Idah 27 ( Dec., 2013

- Umair Ahmad, The Evolution of the Role of the Objectives Resolution in the Constitutional Paradigm of Pakistan – from the framers’ intent to a tool for judicial overreach , LUMS Law Journal,, Lahore University of Management Sciences , Vol 5 , 2022

- Muhammad Waris and Other, Jama’at-i-Islami: Movement for Islamic Constitution and Anti-Ahmadiyah Campaign, Asian Culture and History,V5,No2, March 2013

- Mazher Hussain and others, Foundations of constitution making in Pakistan: A revisionist discourse, International Journal of Multidisciplinary Research and Development, Volume 3; Issue 3; March 2016

- Hussain Haikal, AbuA’LA Maududi and the Jmaat –I- Islami , Al-Jamiah Jurnal , No. 23, Th. 1980

المجلات العربية :

عصام عبد الغفور عبد الرزاق ، اثر الاسلام في نشوء دولة باكستان الحدبثة ،مجلة جامعة الأنبار للعلوم الأنسانية، ،العدد الثالث، 2011 .

سامي بن عبد الرحمن النهابي ،الجماعة الأحمدية ،مجلة البحوث والدراسات الإسلامية .. العدد67.

عبد العزيز خليفة ، الاستاذ المجاهد ابو الاعلى أبو الاعلى المودودي في ذمة الله، مجلة المجتمع ،العدد 457،6 تشرين الثاني ، 1979.

Sources

Arab university theses

- Sablah Talal Yassin, Muhammad Ali Jinnah and his political role in establishing the state of Pakistan 1904-1947, unpublished doctoral thesis, College of Arts, University of Basra, 2011.

-. Zaytoon Begum Shamsuddin, The life of Shabir Ahmad and criticism of his book Fath Al-Mulhim, unpublished doctoral thesis, University of Punjab, College of Oriental Sciences, dt.

-Saleh Hussein Al-Raqab, Abu Al-Ala Al-Mawdudi and his approach to reform and advocacy, unpublished master's thesis, College of Sharia/Al-Qura University, 1983; Muhammad Rajab Al-Bayoumi, The Islamic Renaissance in the biographies of its contemporary figures, 1st ed., Dar Al-Qalam, Beirut, 1995.

- Alaa Abbas Nimah Al-Safi, Muhammad Ayub Khan and his military and political role in Pakistan until 1974, unpublished doctoral thesis, College of Education, University of Al-Qadisiyah, 2015.

-Farouk Hassan Mahmoud Al-Khazraji, Internal Political Developments in Pakistan 1947-1971, Unpublished PhD Thesis, Ibn Rushd College of Education, University of Baghdad,2005.

- Laila Hussein Yassin, Indian National Congress Party 1919-1930, Unpublished MA Thesis, College of Arts, University of Basra, 1989.

- Widad Salem Mohammed Shalash Al-Naeem, The Islamic League and its Role in the Establishment of Pakistan 1906-1947, Unpublished MA Thesis, College of Historical Studies, University of Basra, 2010

Arabic Books

Muhammad Amara, The Islamic Awakening and the Civilizational Challenge, 1st ed., Dar Al-Shorouk, Cairo, 1997.

Mahmoud Shaker, Pakistan, Al-Risala Foundation, Beirut, 1972

Alif Al-Din Al-Turabi, Abu Al-Ala Al-Mawdudi, His Era, His Life, His Call, His Works, 1st ed., Dar Al-Qalam, Kuwait, 1987

Masoud Al-Nadwi, History of the Islamic Call in India, Dar Al-Arabiya, Beirut, 1950

Abdullah Al-Aqeel, From the Figures of the Call and the Contemporary Islamic Movement, 7th ed., Dar Al-Basheer, Vol. 1, 2008.

Salah Al-Din Al-Nakdali, The Islamic Group in Pakistan, Historical Pleasure and Practical Lessons, 1st ed., Dar Al-Islamiyya for Media, Germany, 2009

Arabic Magazines:

Issam Abdul Ghafoor Abdul Razzaq, The Impact of Islam on the Establishment of the Modern State of Pakistan, Anbar University Journal of Humanities, Issue 3, 2011.

Sami bin Abdul Rahman Al-Nahhabi, The Ahmadiyya Community, Journal of Islamic Research and Studies.. Issue 67.

Abdul Aziz Khalifa, The Mujahid Professor Abu Al-Ala Al-Mawdudi in the Care of God, Al-Mujtama Magazine, Issue 457, November 6, 1979

-. Atif Iqbal,Transformative Leadership in Religious Parties: A Comparative Analysis of Ennahda of Tunisia and Jamaat-i-Islami of Pakistan, Unpublished Thesis, International Islamic University Islamabad, 2020

الرسائل الجامعية العربية

سبله طلال ياسين ، محمد علي محمد علي جناح ودوره السياسي في تاسيس دولة باكستان 1904-1947، اطروحة دكتوراه غير منشورة ، كلية الاداب ، جامعة البصرة ، 2011.

زيتون بيغم شمس الدين ،حياة شبير احمد ونقد كتابه فتح الملهم،اطروحة دكتوراه غير منشورة،جامعة البنجاب، كلية العلوم الشرقية ،دت.

صالح حسين الرقب ، ابو الاعلى أبو الاعلى المودودي ومنهاجه في الاصلاح والدعوة، رسالة ماجستير غير منشورة ،كلية الشريعة والدراسات الاسلامية / جامعة أم القرى ،1983.

علاء عباس نعمة الصافي ، محمد ايوب خان ودوره العسكري والسياسي في باكستان حتى عام 1974، اطروحة دكتوراه غير منشورة ، كلية التربية ، جامعة القادسية ، ،2015.

فاروق حسان محمود الخزرجي ، التطورات السياسية الداخلية في باكستان 1947-1971، اطروحة دكتوراه غير منشورة ، كلية التربية ابن رشد، جامعة بغداد

ليلى حسين ياسين ، حزب المؤتمر الهندي الوطني 1919-1930 ، رسالة ماجستير غير منشورة ، كلية الآداب، جامعة البصرة،1983.

وداد سالم محمد شلش النعيم ،العصبة الإسلامية ودورها في نشاة باكستان 1906-1947 ، رسالة ماجستير غير منشورة، كلية الدراسات التاريخية ، جامعة البصرة ، 2010 .

الكتب الاجنبية :

Abdulrashid Moten, Islamic Thought in Contemporary Pakistan: The Legacy of ‘Allāma Mawdūdī,Blackwell Publisher,2006,

Seyed Vali Reza Nasr,The Vanguard of the Islamic Revolution- The Jama‘at - i I slami of Pakistan, The Regents of the University of California,1994

Sheikh Jameil, Islamic Thought and Movement in the Subcontinent: A Study of Sayyid Abu A'la Mawdudi and Sayyid Abul Hasan Ali Nadwi, D.K. Printworld, NewDelhi, 2009

Historical Narrativ of Jamaat e Islami Hind, Volume 1, First Ijtema and Ijtema of Darbhanga , August 1941 to October 1943

Zahid Shahab Ahmed and Rajeshwari Balasubramanian, Extremism in Pakistan and India:The Case of the Jamaat-e-Islami and Shiv Sena, Regional center for strategic Studiies Colombo, First published, Sri Lanka, 2010.

K,K,Aziz, Party Politics in Pakistan1947-1958,National Commison on Historical and Cultureal Research, Islamabad, 1976

Shahid Javed Burki, Historical Dictionary of Pakistan Third Edition, Scarecrow Press, Inc, Toronto, 2006

Husain Haqqani ,Pakistan Between Mosque and Military, Sani H. Panhwar.

S.M IKRAM,Modern Muslim India and the Birth of Pakistan ,part 1,Kashmir Bazar ,Lahore, 1965

Madiha Afzal, Pakistan Under Siege Extremism, Society, and the State, Brookings Institution Press, Washington, 2018

The Riots of 1953The Ahmadi Perspective, Islam International Publications Ltd.

Leonard Binder, Religion and Politics in Pakistan, Beshely: university of California Press,1963

Muhammad Reza Kazimi, Liaquat Ali Khan His Life And Work, Oxford University Press, Pakistan, 2003

الكتب العربية

محمد عمارة ، الصحوة الاسلامية والتحدي الحضاري،ط1، دار الشروق،القاهرة ، 1997.

محمود شاكر ، باكستان ، مؤسسة الرسالة ، بيروت ،1972

اليف الدين الترابي ، ابو الاعلى أبو الاعلى المودودي عصره حياته دعوته مؤلفاته ،ط1، دار القلم ، الكويت ، 1987

مسعود الندوي ،تاريخ الدعوة الاسلامية في الهند ، دار العربية ،بيروت، 1950

عبد الله العقيل، من اعلام الدعوة والحركة الاسلامية المعاصرة،ط7، دار البشير ، ج1، 2008.

صلاح الدين النكدلي ، الجماعة الاسلامية في باكستان نلذة تاريخية ودروس عملية ،ط1، الدار الاسلامية للاعلام ،المانيا، 2009.

محمد رجب البيومي ،النهضة الاسلامية في سير اعلامها المعاصرين ،ط1 ، دار القلم ،بيروت،1995

الكتب باللغة الاوردية

روداد جماعت اسلامی حصہ اول،دوم1941تا1943 ، شعبة تنظيم جماعت اسلامي ،منصور ولاهور ، 2019

المجلات الاجنبية

- Muhammad Shafique and Hamida Fatima, Genesial Conflict and Factionalization: Jama‘at-i-Islami Pakistan 1941-1957, Journal of Historical Studies, Vol. VII. No. I (Jan-Jun 2021.

- Rameez Ahmad Lone, Jamaat-I-Islami: Ideologe, International Journal of Research in Social Sciences, Vol. 8 Issue 5, May2018

- Khalid B. Sayeed,The Jama' at-i-Islami Movement in Pakistan,Pacific Affairs, Vol. 30, No. 1 (Mar., 1957

- Fakhr-ul-Islam and Muhammad Iqbal, Islamizing the Constitution of Pakistan: The Role of Maulana Maudood, Al-Idah 27 ( Dec., 2013

- Umair Ahmad, The Evolution of the Role of the Objectives Resolution in the Constitutional Paradigm of Pakistan – from the framers’ intent to a tool for judicial overreach , LUMS Law Journal,, Lahore University of Management Sciences , Vol 5 , 2022

- Muhammad Waris and Other, Jama’at-i-Islami: Movement for Islamic Constitution and Anti-Ahmadiyah Campaign, Asian Culture and History,V5,No2, March 2013

- Mazher Hussain and others, Foundations of constitution making in Pakistan: A revisionist discourse, International Journal of Multidisciplinary Research and Development, Volume 3; Issue 3; March 2016

- Hussain Haikal, AbuA’LA Maududi and the Jmaat –I- Islami , Al-Jamiah Jurnal , No. 23, Th. 1980

المجلات العربية :

عصام عبد الغفور عبد الرزاق ، اثر الاسلام في نشوء دولة باكستان الحدبثة ،مجلة جامعة الأنبار للعلوم الأنسانية، ،العدد الثالث، 2011 .

سامي بن عبد الرحمن النهابي ،الجماعة الأحمدية ،مجلة البحوث والدراسات الإسلامية .. العدد67.

عبد العزيز خليفة ، الاستاذ المجاهد ابو الاعلى أبو الاعلى المودودي في ذمة الله، مجلة المجتمع ،العدد 457،6 تشرين الثاني ، 1979.

المؤلفات المشابهة

يمكنك أيضاً إبدأ بحثاً متقدماً عن المشابهات لهذا المؤلَّف.